ქართული გვარები » kokoza.net ყველაზე საინტერესო
ფავორიტებში დამატება  |  აქციე პირველ გვერდად 

ქართული გვარები ქართულ? გვარებ?ს ?სტორ?ა

ქართულ? გვარებ?

აბაშ?ძე – ერთ-ერთ? პოპულარულ? ?სტორ?ულ? გვარსახელ?. ვახუშტ? ბაგრატ?ონს მოხსენ?ებულ? აქვს ?მერეთ?ს წარჩ?ნებულ და შემძლებელ თავადთა შორ?ს, რომელთაც ქართლშ?ც ჰქონდათ მამულებ?. საფუძვლად უდევს სახელ? აბაშ, აბაშ?. ეთნონ?მადაც არ?ს ცნობ?ლ?: აბაშ?. შედარებ?თ? ტოპონ?მებ?: აბაშა (ქალაქ?, რა?ონულ? ცენტრ?), აბაშეთ? (ქვეყანა). ამავე ძ?რ?საა: აბაშ?ა, აბაშ?შვ?ლ? (წარჩ?ნებულ? ფეოდალურ? საგვარეულო ქართლშ?, ბარათაშვ?ლთა შტო).

ანთაძე – გავრცელებულ?ა ვარძ?აშ? (ორჯონ?კ?ძ?ს რა?ონ?). შე?ცავს საკუთარ სახელს ანთა, ანთა?. ანთა ქართველთა წარმართულ? ღვთაებ?ს ბოლომოკვეც?ლ? ფორმაა, რომელ?ც საკუთარ სახელად ქცეულა. “ანთებს” ძველად (VI- VII ს.) ეძახდნენ აღმოსავლეთ სლავ?ანებს, ასე რომ, “ანთაძ?ს” დღევანდელ? მ?ახლოებ?თ? თარგმან? ?ქნებოდა რუს?ძე ან რუს?შვ?ლ?, რუსაძე (აკ. შან?ძე). ანთებ? ?ყვნენ ქართველთა მონათესავე ტომებ?, რომლებსაც ეკავათ შავ? ზღვ?ს აღმოსავლეთ? სანაპ?რო და ახლო ურთ?ერთობა ჰქონდათ ქართველებთან. ამაზე მოწმობს დღემდე შემორჩენ?ლ? ქართულ? გვარებ?, როგორ?ცაა: ანთ?ა, ანთ?ძე, ანთელავა და სხვა. ამავე ძ?რ?საა: ანთა?ძე, ანთაურ?, ანთელავა.

ახალკაც? – გავრცელებულ?ა ქარელ?ს, ბორჯომ?სა და სხვა რა?ონებშ?. გადმოცემ?ს მ?ხედვ?თ, ყმა გამოქცევ?ა ბატონს და სხვა სოფელშ? შეხ?ზნულა. ?გ? გვარს ვერ ამჟღავნებდა და ახალკაცს უწოდებდა თავს. სწორედ აქედან მოდ?ს გვარ?ს სახელწოდება. ამავე ძ?რ?საა გვარ? ახალკაც?შვ?ლ?, ახალმოსულ?შვ?ლ? და ახალშენ?შვ?ლ?.

ახვლედ?ან? – გავრცელებულ?ა ცაგერ?ს რა?ონშ?, წყალტუბოს რა?ონშ? და სხვ. სვანურ? წარმოშობ?საა. სავარაუდოა, საფუძვლად ედოს საკუთარ? სახელ? ახვ?ლდ (ახავ?ლდ), სადაც ?ლდ სვანურ? კნ?ნობ?თობ?ს მაწარმოებელ? ფორმატ?ა და ერთვ?ს საკუთარ სახელს ახავ-ს. (შედარებ?თ? გვარებ?ა: ახავ?ტაშვ?ლ?, ახოშვ?ლ?, ახაბ?ძე).

ბედ?ან?ძე – გავრცელებულ?ა ძ?რ?თადად გარდაბნ?ს რა?ონშ?. გვხვდება სხვაგანაც. სავარაუდოდ, გვარ? წარმოქმნ?ლ?ა საკუთარ? სახელ?სგან – ბედ?ანა, რაც ბედ?ს მქონეს ნ?შნავს. ამავე ძ?რ?საა გვარებ?: ბედ?ან?შვ?ლ?, ბედ?ან?ძე, ბედ?ნაძე, ბედანაშვ?ლ?, ბედ?ნე?შვ?ლ?.

ბერუაშვ?ლ? – გავრცელებულ?ა გორშ?, ქარელშ?, თბ?ლ?სშ?. საკუთარ? სახელ? ბერუა – ერთ-ერთ? ყველაზე გავრცელებულ? სახელ?ა XVIII ს. ქვემო ქართლშ?. ვახუშტ? ბატონ?შვ?ლ?ს მ?ხედვ?თ, წალასყურსა და თელეთშ? მამასახლ?ს?ა ბერუა. კოდელმა დავ?თ ბერუაშვ?ლმა 1826 წელს, ამავე სოფლ?ს ალექსანდრე ნეველ?ს წმ. გ?ორგ?ს ეკლეს?აშ? მონათლა შვ?ლ? პეტრე. ?ვანე ბესარ?ონ?ს ძე ბერუაშვ?ლ? მო?ხსენ?ება 1882 წ. სოფელ ფარცხ?სშ?.

ბეჟან?შვ?ლ? – გავრცელებულ?ა გარდაბნ?ს რ?ონშ? (მარტყოფ?), ს?ღნაღ?ს რა?ონშ? (პრას?ან?), მცხეთაშ? და სხვა. შე?ცავს საკუთარ სახელს ბეჟან, რაც სპარსულად “მამაცს” ნ?შნავს, მომდ?ნარეობს ძველ? ?რანულ?დან (ვეჟან- “ვეჯ?ლ?” ანუ “?რანელ?”). თავკ?დურ? ბგერა სპარსულშ?ვე არ?ს შეცვლ?ლ?: ვეჟან- ბეჟან. ბეჟან? ფ?რდოუს?ს პოემ?ს “შაჰ-ნამეს” ერთ-ერთ? გმ?რ?ა. ქართულშ? ამ სახელ?ს კნ?ნობ?თ? ფორმებ?ა: ბეჟ?ა, ბეჟუა, ბეჟ?კო, ბეჟ?ტა, სა?დანაც მ?ღებულ?ა გვარებ?: ბეჟან?შვ?ლ?, ბეჟუაშვ?ლ?, ბეჟუკაშვ?ლ?, ბეჟ?ტაშვ?ლ?. ბეჟან სახელ?, ამ ფორმ?თ ქართულ?დან არ?ს შესულ? სომხურშ?. ?სტორ?ულად ბეჟან?შვ?ლებ? თავად ამ?ლახვართა შთამომავლებ?ც არ?ან.

გაგნ?ძე – გავრცელებულ?ა თბ?ლ?სშ?, ხაშურსა და თელავშ?. სავარაუდოდ, მომდ?ნარეობს მეტსახელ?დან გაგანა. გაგნ?ძეებ? ასურეთშ? ჩამოსახლდნენ ქლუხორ?დან 1957 წელს.

გზ?რ?შვ?ლ? – გავრცელებულ?ა: კასპ?, საგარეჯო, თბ?ლ?ს?. სამოხელეო ტერმ?ნ? გზ?რ?. სულხან-საბას განმარტებ?თ გზ?რ? სხვათა ენაა, ქართულად შულტა ჰქვ?ა. გ?ორგ? გზ?რ?შვ?ლ? მო?ხსენ?ება ნასყ?დობ?ს წ?გნშ? 1746 წელს.

გ?გაურ? – ხევსურულ? წარმოშობ?ს ქართულ? სათემო გვარ?. ფუძეშ? შე?ცავს წ?ნაპრ?ს საკუთარ სახელს “გ?გა”, “გ?გ?”, “გ?გო”. ეს ეპონ?მურ? ტ?პ?ს გვარსახელ?ა. გვარ? “გ?გაურ?” სათავეს ?ღებს ბუდე ხევსურეთ?ს, წყალს?ქ?თ?ს თემ?ს სოფელ ბლოდან.

დავ?თ?შვ?ლ? – დავ?თ (ძვ. ებრ) “ს?ყვარულ?” სხვადასხვაგვარ? გააზრებ?თ “წ?ნამძღოლ?”, “შეყვარებულ?” და გარდა ამ?სა, მართლმად?დებლურ? ეკლეს??ს წმ?დანთა სახელ?ა, რომელსაც აღნ?შნავდა ეკლეს?ა 5 მარტს, 12 აპრ?ლს , 2 მა?სს, 25-26 ?ვლ?სს 5,6,19 ?ვლ?სს. ეს გვარ? განსაკუთრებ?თ გავრცელებულ?ა ქართლშ?.

დათუაშვ?ლ? – გავრცელებულ?ა გურჯაანშ?, ქუთა?სსა და თბ?ლ?სშ?. ნაწარმოებ?ა საკუთარ? სახელ?დან „დათუა“. დათუა, დოლმაზა შანშ?აშვ?ლ?ს შვ?ლ? ?ხსენ?ება 1677 წ., მამულ?ს ნასყ?დობ?ს წ?გნშ?, გაცემულ? შაღუბათა ბეროაშვ?ლ?ს მ?ერ დოლმაზა შანშ?ას შვ?ლ?სადმ?. დათუა, დათა, დათ?ა, დათ?კო, დათუკა, დათუნა და სხვა, დავ?თ?ს კნ?ნობ?თ-ალერსობ?თ ფორმებად ?თვლება. ვ?ნმე დათუაშვ?ლ? ზურაბა ?ხსენ?ება 1710 წელს.

დეკანო?ძე – ნაწარმოებ?ა ეკლეს??ს მსახურთა სახელწოდებ?დან – დეკანოზ?. დეკანოზ? – ქართულ? ქრ?სტ?ანულ? ეკლეს??ს უფროს? მღვდელ?. საქართველოს მთ?ანეთ?ს ზოგ კუთხეშ? ძველად – ხატ?ს მსახურ?.

ელ?ზბარაშვ?ლ? – საკუთარ? სახელ? “ელ?ზბარ”. ელ?ზბარ?ს ეტ?მოლოგ?ა არაა დადგენ?ლ?. ცნობ?ლ?ა, 1659 წელს ქართველთა აჯანყებ?ს ერთ-ერთ? მეთაურ? ელ?ზბარ ერ?სთავ?, რომელ?ც მამასთან და ბ?ძ?ნა ჩოლოყაშვ?ლთან ერთად სპარსელებმა ს?კვდ?ლ?თ დასაჯეს და წმ?ნდანად ?ქნა შერაცხულ?. ელ?ზბარაშვ?ლებ? არ?ან რამდენ?მე დ?დებულ? საგვარეულოს შტო-გვარებ?ც, მათ შორ?ს ბაგრატ?ონ-დავ?თაშვ?ლებ?სა.

ზარანდ?ა – გავრცელებულ?ა ზუგდ?დ?ს რა?ონშ?. ზარანდ -?რანულ? საკუთარ? სახელ?. ეს მეგრულ? გვარ? ნაწარმოებ? ჩანს სკვ?თურ? ზარანდ სახელ?საგან, რომელ?ც “მოხუცს” ნ?შნავს.

ზუბ?აშვ?ლ? – გავრცელებულ?ა გორშ?, კასპსა და თბ?ლ?სშ?. შედგება საკუთარ? სახელ?სგან ზუბ?ა. შედარებ?თ? გვარებ?ა : ზუბაშვ?ლ?, ზუბულაშვ?ლ?, ზუბალაშვ?ლ?. ლეჩხუმშ? არ?ს ზუბ?ს ც?ხე. ?ქვეა სოფელ? ზუბ?. ზუბ?აშვ?ლ? არ?ს აგრეთვე თუმან?შვ?ლებ?ს შტო-გვარ?.

თაბაგარ? – გავრცელებულ?ა ძ?რ?თადად თერჯოლ?ს რა?ონშ?. გვარადქცეულ? სადაურებ?ს ს?ტყვა უნდა ?ყოს. თაბაგრებ? სოფელ?ა ჭ?ათურაშ?. სწორედ აქედან მომდ?ნარეობს ეს გვარ?.

თათარაშვ?ლ? – თათარაშვ?ლებ?ს ადრ?ნდელ? გვარ? გადმოცემ?თ ქავთარაძე ყოფ?ლა. ერთ-ერთ? ქავთარაძე თათრებს მთ?ულეთ?დან გაუტაც?ათ. დ?დ? ხნ?ს შემდეგ თავ? დაუხსნ?ა და მცხეთაშ? დასახლებულა. მ?ს შთამომავლობას ამ?ს გამო თათარაშვ?ლობა მ?უღ?ა.

თაქთაქ?შვ?ლ? – გავრცელებულ?ა ქართლშ? და ძველ? ფეოდალურ? საგვარეულო ყოფ?ლა სამცხეშ?. სამცხ?დან ჩამოსულან და დასახლებულან ქართლშ?. ამავე ძ?რ?საა თაქთაქ?ძე.

?აშვ?ლ? – გავრცელებულ?ა ამბროლაურ?ს, საჩხერ?ს რა?ონებშ? და სხვა. წარჩ?ნებულ? ფეოდალურ? საგვარეულოა რაჭასა და ?მერეთშ?. ?აშვ?ლთა სათავადოს ჩამოყალ?ბება სავარაუდებელ?ა XVს. მ?წურულს. პ?რველად ?გ? მო?ცავდა სოფლებს: სადმელს, ძ?რაგეულს, კლდ?სუბანსა და ბეთლევს (ამბრ.რ.). ადრ?ნდელ? ცნობა ამ საგვარეულოს შესახებ დაცულ?ა 1432 წლ?ს ს?გელშ?. შემდგარ?ა საკუთარ? სახელ?სგან “?ა”. ასურეთშ? ?აშვ?ლებ? გადმოვ?დნენ ამბროლაურ?ს რა?ონ?ს, სოფ. სხვავადან 1951 წელს. ამავე ძ?რ?საა ?აძე.

კანდელაკ? – გავრცელებულ?ა ?მერეთშ?, რაჭაშ? და სხვაგან. ეს გვარ? მომდ?ნარეობს სასულ?ერო ტერმ?ნ?დან – “მესანთლე”, “მნათე”(ბერძ). ამავე ძ?რ?საა გვარ? კანდელაკ?შვ?ლ?. საჯავახოს კანდელაკებ? ადრე ქორ?ძეებ? ყოფ?ლან, სამტრედ??სა კ? – ნ?კურაძეებ?.

კაც?ა – მეგრულ? წარმომავლობ?ს გვარ?ა. ფ?ქს?რდება ზუგდ?დშ?, ჩხოროწყუსა და წალენჯ?ხაშ?. კაც?ა ქართულ საეკლეს?ო კალენდარშ? მ?ჩნეულ?ა ადამ-?ს შესატყვ?სად.

კვ?რ?კაშვ?ლ? – ს?ტყვა კვ?რ?კედან მომდ?ნარეობს, კვ?რ?კე ბერძნულად “უფლ?სა”-ს ნ?შნავს. კვ?რ?კე ქართულშ? ადრ?დანვე გვხვდება არაერთ? ?სტორ?ულ? პ?რ?ს სახელად მ?სგან წამოსულ? გვარებ?ა: კვ?რ?კაძე, კვ?რ?კაშვ?ლ?, კვ?რ?კე?შვ?ლ?, კვ?რ?კ?ძე, კვ?რკველ?ა.

კ?კნაძე – ეს გვარ? წ?ნაპრ?ს საკუთარ სახელს – “კ?კნას”- ს უკავშ?რდება. წარმოშობ?ლ?ა დასავლეთ საქართველოშ?. გვარ?ს ბუდეა ზემო ?მერეთ?. სოც?ალურ? წარმომავლობ?თ აზნაურულ? გვარ?ა. პ?რველად მოხსენ?ებულ?ა XVI საუკუნ?ს ბოლოს. დომენტ? კათალ?კოს?ს დროს, 1598-1600 წლებშ? კ?კნაძ?ს გვარ? გვხვდება შეწ?რულობ?ს ს?გელშ?. ამ პერ?ოდშ? უკვე შ?და ქართლშ?ა გადმოსულ?. რაოდენობ?თ კ?კნაძ?ს გვარ? ამჟამად 5500-ს აჭარბებს. 700-ზე მეტ? ცხოვრობს ხაშურშ?, 600-ზე მეტ? – ხარაგაულშ?, 200-ზე მეტ? – რუსთავშ?, 200 – ბორჯომშ?, 100-ზე მეტ? – ყვარელშ?, თბ?ლ?სშ? კ? 2000-ზე მეტ? კ?კნაძეა.

კლდ?აშვ?ლ? – გავრცელებულ?ა თერჯოლ?ს რა?ონშ? (სოფ. ს?მონეთ?). შედარებ?თ? საკუთარ? სახელ? -კლდ?ა. არსებობს დოკუმენტ?, ?მერეთ?ს მეფე გ?ორგ? II -?ს მ?ერ კლდ?აშვ?ლებ?სადმ? ბოძებულ? წყალობ?ს წ?გნ?, სა?დანაც ?რკვევა, რომ კლდ?აშვ?ლთა ძველ? გვარ? შალვაშვ?ლ?ა. მესხეთ?ს მკვ?დრნ? ყოფ?ლან, მაგარამ მეფე ბაგრატ III -?ს დროს მე-16 საუკუნეშ? ?მერეთშ? გადმოსახლებულან. კლდ?აშვ?ლ?- გავრცელებულ?ა თერჯოლ?ს რა?ონშ? (სოფ. ს?მონეთ?). შედარებ?თ? საკუთარ? სახელ? -კლდ?ა. არსებობს დოკუმენტ?, ?მერეთ?ს მეფე გ?ორგ? II -?ს მ?ერ კლდ?აშვ?ლებ?სადმ? ბოძებულ? წყალობ?ს წ?გნ?, სა?დანაც ?რკვევა, რომ კლდ?აშვ?ლთა ძველ? გვარ? შალვაშვ?ლ?ა. მესხეთ?ს მკვ?დრნ? ყოფ?ლან, მაგარამ მეფე ბაგრატ III -?ს დროს მე-16 საუკუნეშ? ?მერეთშ? გადმოსახლებულან.

კოვზაძე – ეს გვარ? ხელობა-საქმ?ანობ?ს მ?ხედვ?თ შერქმეულ? სახელ? “კოვზა”-დან მომდ?ნარეობს. ამ გვარ?ს წ?ნაპრებ? კოვზებ?ს გამოთლ?თ ყოფ?ლან ცნობ?ლნ?. ეს ტრად?ც?ა aხლაც გრძელდება. ამავე ძ?რ?საა: კოვზანაძე, კოვზ?აშვ?ლ?, კოვზ?შვ?ლ?, კოვზ?რ?ძე.

კოპტონაშვ?ლ? – მომდ?ნარეობს მეტსახელ?დან “კოპტონა”. გადმოცემ?თ, კოპტონაშვ?ლებ?ს ძველ? გვარ? ხმალაძე ყოფ?ლა. ერთ-ერთ ხმალაძეს ბატონთან უთანხმოება ჰქონ?ა, მ?სთვ?ს თ?ვ?ს ზვ?ნებ? გადაუწვ?ა, გაქცეულა და ჯავახეთშ? გადასახლებულა. აქ ბევრ? სელ? მოუყვან?ა, კოპტონ? უხვად ჰქონდა, რ?სთვ?საც კოპტონა დაურქმევ?ათ.

კოშკელაშვ?ლ? – სადაურობ?ს ს?ტყვ?დან მომდ?ნარეობს. სოფელ? კოშკ? კახეთშ? მდებარეობდა. გადმოცემ?თ, კოშკელაშვ?ლებ?ს წ?ნაპრებ? კახეთ?დან თბ?ლ?ს?ს მახლობლად გადმოსახლებულან. ზოგ? მათგან? კოშკელოვებად ?წერება.

ლაბაძე – წარმო?შვა სახელ?დან “ლაბა” ეს გვარ? ?მერულ? წარმოშობ?საა და გავრცელებულ?ა ძ?რ?თადად ?მერეთ?ს რეგ?ონშ?. ლაბაძეებ?ს ფუძე მომდ?ნარეობს ზესტაფონ?ს მუნ?ც?პალ?ტეტ?ს სოფელ ზემო ბოსლევ?დან. გადმოცემ?ს მ?ხედვ?თ, თავდაპ?რველად მხოლოდ ზემო ბოსლევშ? ცხოვრობდნენ ლაბაძეებ?, რომელთაგან ნაწ?ლ? გადასახლდა ჭ?ათურ?ს მუნ?ც?პალ?ტეტ?ს სოფელ ნ?გოზეთშ?, მეორე ნაწ?ლ? ზესტაფონ?ს მუნ?ც?პალ?ტეტ?ს სოფელ შროშაშ?. ბუნებრ?ვ?ა, ლაბაძეებ?ს ნაწ?ლ? დარჩა სოფელ ზემო ბოსლევშ?ც. აქედან კ? მოხდა მათ? შემდგომ? გადასახლება ლაგოდეხშ?, ხაშურსა და ახალც?ხეშ?.

მა?სურაძე – მა?სურაძეთა გვარ? ერთ-ერთ? მრავალრ?ცხოვან?ა საქართველოშ?. ამჟამად მა?სურაძეებ? სახლობენ თბ?ლ?სშ?, რუსთავშ?, ონ?ს რა?ონშ?, გორშ?, კახეთშ?, მესხეთშ? ყაზბეგსა და ბორჯომშ?. მეცნ?ერთა ნაწ?ლ?ს ვარაუდ?თ, მა?სურაძეთა ფუძე ?ყო სამხრეთ საქართველო. ს?ტყვა “მა?სურ?” არაბულად წყლ?ს მძებნელ ადამ?ანს ჰქვ?ა. უხსოვარ? დრო?დან არაბეთშ? წყლ?ს მძებნელ?ს პროფეს?ა არსებობდა.

მახარაშვ?ლ? – გავრცელებულ?ა გორ?ს, მცხეთ?ს, ს?ღნაღ?სა და სხვა რა?ონებშ?. ამ გვარ?ს ძ?რ?ა “მახარა”, “მახარე”, რაც დ?დ ს?ხარულსა და აღტაცებას გამოხატავს. ამავე ძ?რ?საა გვარებ?: მახარაძე, მახარობლ?შვ?ლ?, მახარობლ?ძე.

მელაშვ?ლ? – მომდ?ნარეობს საკუთარ? სახელ?დან – მელა, მგელ?. აქედანვეა მ?ღებულ? სოფლ?ს სახელ? მელაან? (გურჯაან?ს რ.), ამავე ძ?რ?საა: მელა?ა, მელა?ძე, მელაძე. გავრცელებულ?ა კვაცხუთშ? (ამბროლაურ?ს რა?ონ?) და სხვა.

მელ?ქ?ძე – გვხვდება ასპ?ნძასა და ახლც?ხეშ?. საკუთარ სახელად ქცეულ? თანამდებობ?ს ტერმ?ნ? “მელ?ქ?” (არაბ. მალ?ქ)- კუთხ?ს, სოფლ?ს, ქალაქ?ს მმართველ?, გამგებელ?.

მერაბ?შვ?ლ? – გავრცელებულ?ა ად?გენ?ს რა?ონშ? (უდე), კასპ?ს რ?ონშ? (კავთ?სხევ?) და სხვ. დაკავშ?რებულ?ა საკუთარ სახელთან მერაბ?. მერაბ სპარსულად “მზესავ?თ ელვარეს” ნ?შნავს. მერაბ? ერქვა “შაჰ-ნამეს” ერთ-ერთ პერსონაჟს, როსტომ?ს პაპას, რომელ?ც ზაბულ?სტანშ? მეფობდა. მერაბ?შვ?ლებ? 1688 წელს ენაგეთშ? მოხსენ?ებულნ? არ?ან როგორც სახასო აზნაურებ?. გადმოცემ?თ, უდელ? მერაბ?შვ?ლებ?ს წ?ნაპართა გვარ? ხურც?ძე ყოფ?ლა.

მუჯ?რ? – (1921 წ) გვარადქცეულ? თანამდებობ?ს ს?ტყვაა, მუჯ?რ? “ხვარბლ?ს მნე” (საბა), ამავე ძ?რ?საა : მუჯ?რ?შვ?ლ?.

ნათაძე – გავრცელებულ?ა ქართლშ?, ?მერეთშ? და სხვ. უნდა მომდ?ნარეობდეს საკუთარ? სახელ?დან “ნათა”; ამავე ძ?რ?საა ნათურ?, ნათ?შვ?ლ?, ნათ?ძე.

ნაჭყებ?ა – მომდ?ნარეობს სოფლ?ს სახელ?დან “სანაჭყებ?ო”. “ნაჭყ?” მეგრულად “დაწყევლ?ლს” ნ?შნავს. გადმოცემ?თ, ამ გვარეულობ?ს წ?ნაპრებ? სვანეთ?დან ყოფ?ლან. ერთ-ერთ მათგანს ბატონ? შემოკვდომ?ა და გაქცეულა. ?ქ მ?სთვ?ს ეს სახელ? დაურქმევ?ათ.

ოდ?შვ?ლ? – ოდ?შვ?ლებ?ს ადრ?ნდელ? გვარ? ცეცხლაძე გახლავთ. თავ?დან ცეცხლაძეებს მეჯუდ?ს ხეობ?ს სოფელ არდ?სშ? უცხოვრ?ათ. აქ ყოფ?ლა სამ? ძმა: ბედო,ოდ? და მელა, რომელთაც ნამდვ?ლ? გვარ? ცეცხლაძე გადაუკეთებ?ათ სამ გვარად: ოდ?შვ?ლად, ბედოშვ?ლად და მელაძედ.

ონოფრ?შვ?ლ? – გავრცელებულ?ა კასპ?ს რა?ონშ? (სოფ. კავთ?სხევ?). დაკავშ?რებულ?ა საკუთარ სახელთან ონოფრე. გადმოცემ?თ ონოფრ?შვ?ლთა გვარ? მოს?ძე ყოფ?ლა, ჯავახეთ?დან გადმოსულან ქართლშ?.

პეტრ?აშვ?ლ? – პეტრე (ბრძ.”კლდე”, “ლოდ?”) ეს გვარ? მომდ?ნარეობს სახელ? პეტრედან. ეს სახელ? უძველეს? დრო?დან ცნობ?ლ?ა საქართველოშ?, ამ?სთვ?ს საკმარ?ს?ა გავ?ხსენოთ I საუკუნ?ს გამოჩენ?ლ? ფ?ლოსოფოს? პეტრე ?ბერ?. პეტრ?აშვ?ლ? გავრცელებულ?ა ძ?რ?თადად გოგაშენშ?, ახალქალაქ?ს რა?ონშ?. ამავე ძ?რ?საა გვარ? პეტრ?აძე.

სააკაშვ?ლ? – ?საკ. (ძვ.ებრ) ნ?შნავს გაც?ნებას, მოც?ნარს ბ?ბლ?ურ? გადმოცემ?ს მ?ხედვ?თ პატრ?არქ აბრამ?ს ცოლს სარას, რომელსაც დ?დხანს შვ?ლ? არ ჰყავდა უკვე მოხუცებულობ?ს ჟამს უწ?ნასწარმეტყველეს, რომ ვაჟ? გაუჩნდებოდა. მან არ და?ჯერა ეს და გაეც?ნა. შემდეგ კ?, როცა წ?ნასწარ მეტყველება აუხდა, ვაჟს ?საკ? დაარქვა ?საკ?ს კნ?ნობ?თ? ფორმებ?ა სააკა, ს?საკა. აქედან წარმო?შვა სააკაშვ?ლ?.

საძაგლ?შვ?ლ? – მ?ს? ძველ? გვარ? ჯოხაძე ყოფ?ლა. გადმოცემ?ს თანახმად, ერთ-ერთ ყმას – ჯოხაძეს ბატონ?ს ნებ?ს გარეშე ცოლ? შეურთავს. ბატონ? მასზე გაბრაზებულა და მ?სთვ?ს საძაგლ?შვ?ლ? შეურქმევ?ა.

სუთ?აშვ?ლ? – გავრცელებულ?ა თბ?ლ?სშ?, მცხეთასა და გორშ?. უკავშ?რდება საკუთარ სახელს სუთ?ა. ვახუშტ? ბაგრატ?ონ?ს ცნობ?თ, 1721 წელს მო?ხსენ?ება ვ?ნმე ალავერდა სუთ?აშვ?ლ?. ამავე ძ?რ?საა სუთ?ძე.

ტაბაღუა – გავრცელებულ?ა ზუგდ?დ?ს რა?ონშ?. სავარაუდოდ დაკავშ?რებულ?ა სახელთან ტაბაღ?. შედარებ?თ? ფორმა ტაბახ? – უძველეს? ეთნონ?მ? ძველ? აღმოსავლეთ?ს მოსახლეობ?დან. ამავე ძ?რ?საა ტაბახ?ა.

ულუმბელაშვ?ლ? – გადმოცემ?თ, ულუმბელაშვ?ლებ?ს გვარ?ს წ?ნაპარ? ბაქრაძე ?ყო. სამ? ძმა ბაქრაძე რაჭ?დან რაღაც შემთხვევ?ს გამო გამო?ქცა. ძმებმა ულუმბოს მამათა მონასტერს შეაფარეს თავ?. მდევარმა მათ 3-4 თვეშ? მ?აგნო. ?მ?სათვ?ს, რომ არ დაეხოცათ, ულუმბოს ბერებმა ძმებს გვარ? უბოძეს – ულუმბელაშვ?ლ?. ულუმბოს ბერ?ს შვ?ლებად წოდებულ? ძმებ? ურბნ?სშ? გადავ?დნენ და 1715 წელს მოხსენ?ებულნ? არ?ან რუ?ს?ს საეკლეს?ო სამწყსოს დავთარშ? (ნ?კოლოზ მროველ? ორბელაშვ?ლ?ს მ?ერ შედგენ?ლ?), შემდეგ კ? უფრო დასავლეთ?თ, ჩუმათელეთ?-სურამ?ს ტერ?ტორ?აზე დასახლდნენ, რადგან სწორედ ამ ადგ?ლზე ცხოვრობს ამ გვარ?ს ყველაზე მეტ? წარმომადგენელ?. ასევე დაუზუსტებელ? ცნობებ?თ, ძმებ?დან ერთ-ერთ? სასულ?ერო პ?რად შედგა და მოწამეობრ?ვად აღესრულა.

ქავთარაძე – ქავთარაძეებ?ს გვარ? მომდ?ნარეობს მამაკაც?ს სახელ?დან – ქავთარა. ეს სახელ? მთელ საქართველოშ? ?ყო გავრცელებულ?. XVIII ს-შ? ქავთარაძეებ? მოსახლეობდნენ სოფლებშ?: ძმ?ანთკარშ?, ჩად?სც?ხეშ? და ბატატ?ანთკარშ?. დღესაც ქავთარაძეებ? მთ?ულეთშ? ერთ-ერთ? დ?დ? გვარ?ა.

ქართველ?შვ?ლ? – ეს გვარ? ეროვნებ?ს გამომხატველ? ს?ტყვაა ქართველ?დან მომდ?ნარეობს. ქართველ?შვ?ლ? გავრცელებულ?ა საქართველოშ?, უდრ?ს “ქართველ?ს შვ?ლს”.

ყაუხჩ?შვ?ლ? – გავრცებულ?ა ახალც?ხეშ?, ქუთა?სშ?,თბ?ლ?სSi. ეს გვარ? მომდ?ნარეობს თურქულ? ტერმ?ნ?დან “ყაუხჩ?”, რაც ქართულად მექუდეს ნ?შნავს.ზოგ?ერთ? გადმოცემ?თ, მათ? წ?ნაპართა გვარ? დარდგან?ძე ყოფ?ლა.

შავლაშვ?ლ? – ამ გვარ?ს წარმომავლობა ხევსურეთ?დან მოდ?ს. შავლაშვ?ლებ? გ?გაურ?ს “განაყარ?” გვარ?ა. ამავე ძ?რ?საა შალვაძე.

შალ?კაშვ?ლ? – ლანჩხუთ?ს რა?ონშ?ა გავრცელებულ?. მომდ?ნარეობს საკუთარ? სახელ?დან “შალ?კა”. შალ?კაშვ?ლ? მსხვ?ლ? ფეოდალურ? საგვარეულოა ძველ საქართველოშ?. მ?ს? წ?ნარე გვარ? როჭ?კაშვ?ლ? ყოფ?ლა.

შონ?ა – გავრცელებულ?ა ზუგდ?დ?ს, ხობ?ს, წალენჯ?ხ?ს რა?ონშ?. გვარადქცეულ? ეთნონ?მ? შონ? (მეგრ – სვან?).

ჩ?ხრაძე – ჩ?ხრაძეებ?ს გვარ?ს ?სტორ?ა მე-16 საუკუნ?დან ?წყება. გადმოცემ?ს მ?ხედვ?თ, ჭ?ათურ?ს რა?ონშ? მდ?ნარე ჩ?ხურას ხეობაშ? ორ? ძმა ბატონს გაუნაწყენდა და სოფლ?დან წასვლა გადაწყვ?ტა. გახ?ზვნ?ს შემდეგ მათ? სამყოფელ? ახლანდელ? გომ?ს ტერ?ტორ?აზე მოუნახავთ. მთ?სთვ?ს, სადაც ?მყოფებოდნენ, ჩ?ხორა დაურქმევ?ათ, ხოლო გვარად ჩ?ხრაძეზე დაწერ?ლან. ჩ?ხრაძეებ? ძ?რ?თადად ხ?ს ხელოსნობ?თ ?რჩენდნენ თავს.

ჩუბ?ნ?ძე – ქუთა?სშ?, ჭ?ათურასა და თბ?ლ?სშ?ა გავრცელებულ?. ჩუბ?ნ? (ძვ.) – მარჯვე, აუცდენლად მსროლელ?. გ?ორგ? გ?ორგ?ს ძე ჩუბ?ნ?ძე მო?ხსენ?ება სოფ. ბოგვშ? 1871 წელს. ჩუბ?ნ?ძე და ჩუბ?ნაშვ?ლ? ერთ? და ?გ?ვე გვარადაა მ?ჩნეულ?.

ჩოხელ? – გვარადქცეულ? სადაურობ?ს ს?ტყვაა. ჩოხ? სოფელ?ა მთ?ულეთშ?. ქალ?ს მ?თხოვებაზე ჩოხელთა გვარს უარს ვერ ეუბნებოდნენ. ამას რელ?გ?ურ? წარმოდგენა ედო საფუძვლად.

ჩხვ?მ?ან? – ზემო სვანურ? გვარ?. მესტ?აშ? გვხვდება საკუთარ სახელადაც – “ჩხვ?მ?ან”.

წამალა?ძე – გავრცელებულ?ა მთ?ულეთშ?. მომდ?ნარეობს საკუთარ? სახელ?დან “წამალა”. ამავე ძ?რ?საა წამალაძე, წამალაშვ?ლ?.

წ?კლაურ? – წ?კლაურ? სათემო გვარ?ა გავრცელებულ?ა ხევსურეთშ?. მთ?ულეთშ? წ?კლაურებს უცხოვრ?ათ: ათნოხშ?, ბახანშ?, ბურსაჭ?ლშ?, დგნალშ?, დ?ხჩოშ?, დოლასქედშ?, დუმაცხოშ?, ზანდუკშ?, ლუთხუბშ?, მაქართაშ?, საჩალ?ს ჭალაშ?, საჯანაანშ?, და თოთ?აურთ-კარშ?, ფახვ?ჯაშ?, ჩ?ბაურშ?, ცხვედ?ანშ?, ჭოჭოხშ?, ხოზაშ? და ჯუღ?სშ?.
დღეს ეს გვარ? გავრცელებულ?ა თ?თქმ?ს მთელ საქართველოშ?.

ხაბაზ? – გავრცელებულ?ა ქობულეთ?ს რ-შ?. მომდ?ნარეობს ხელობა-საქმ?ანობ?ს გამომხატველ? ს?ტყვ?დან. ხაბაზ? პურ?ს მცხობელ?, მეპურეა. ამავე ძ?რ?საა ხაბაზ?შვ?ლ?.

ხარატ?შვ?ლ? / ხარატასშვ?ლ? – ხარატ? (არბ.) ოსტატ?. მოგვ?ანებ?თ ხელობა საქმ?ანობ?ს ს?ტყვა ხარატ?, რომელ?ც ჩარხზე ხ?სგან ან ლ?თონ?სგან ჩარხავს (ახარატებს) სხვადასხვა ნაკეთობას. ეს გვარ? სწორედ ხარატ?დან, ?გ?ვე ოსტატ?დან მომდ?ნარეობს.

ხარხელაურ? – გავრცელებულ?ა თ?ანეთშ?, მცხეთასა და თბ?ლ?სშ?. შედგება სავარაუდო მეტსახელ?სგან ხარხელა (შდრ. ხარაბა). ხარხელაურ? 1860 წელს სოფ. ლასტ?სც?ხეშ? გადმოსულა საცხოვრებლად “ტ?ფლ?ს?ს ოლქ?ს” სოფ. მოხ?ს?დან (დღევ. ქარელ?ს რ-ნ?).

ხეთაგურ? – ხეთაგურ?ს გვარ? სტეფანწმ?დ?ს მკვ?დრ? გვარ?ა. XVIII ს-?ს ბოლოს და XIX ს-?ს დასაწყ?სშ? ?ს?ნ? ხეთაგ?ძ?ს გვარ?თ არ?ან მოხსენ?ებულნ?. მოხევე ხეთაგურებს საერთო არაფერ? აქვს ოსურ გვარ ხეთაგუროვთან.

ხ?მშ?აშვ?ლ? – ხ?მშ?აშვ?ლ?ს გვარ? აჭარაშ? მეტად გავლენ?ან? ?ყო და მთელ? მხaრ?ს ბატონ-პატრონად ?თვლებოდა. ეს გვარ? მონათესავეა დუშეთ?ს რ-შ? მცხოვრებ ხ?მშ?აშვ?ლებ?სა. მათ წ?ნაპარს XVIII საუკუნეშ? კაც? შემოკვდომ?ა არაგვ?ს ხეობაშ?, მეფ?ს რ?სხვას გაქცევ?ა და აჭარაშ? შეხ?ზნულა.

ხოსრუაშვ?ლ? – გავრცელებულ?ა ქარელშ?, გორშ? და თბ?ლ?სშ?. ხოსრო სპარსულად ნ?შნავს “სახელგანთქმულს”, “დ?დებულს”. დაკაშ?რებულ?ა საკუთარ სახელთან “ხოსრო” (ხვასრო). ამავე ძ?რ?საა: ხოსრ?აშვ?ლ?, ხოსროშვ?ლ?.

ხუც?შვ?ლ? – გავრცელებულ?ა გორშ?, ასპ?ნძ?ს რა?ონშ? და სხვა. ხუც – ძ?რ? უძველეს?ა, ?გ? დადასტურებულ?ა საყოველთაოდ გავრცელებულ ხუცეს-შ? და საკუთარ სახელებშ?: ხუცა, ხუც?ა, ხუცუნა, ხუც?კა, ხუცო, ხუც?ნა, ხუცურა, ხუცაურ?. მღვდლ?ს მნ?შვნელობა ხუცეს – მა და ხუცმა შემდეგშ? მ??ღო თავდაპ?რველად კ?, უფროსს, მთავარს, მოთავეს ნ?შნავდა. ხუც?შვ?ლთა გვართან დაკავშ?რებ?თ ?სტორ?კოს? ზაქარ?ა ჭ?ჭ?ნაძე წ?გნშ? “ქართველ? გრ?გორ?ანებ?” წერს: “ხუც?შვ?ლებ?, ქათველებ? არ?ან და ცხოვრობენ საქართველოს მრავალ კუთხეშ?. გვარ?ს ძ?რ?ა ქართულ? ს?ტყვა ხუც?. ძველად ამ გვარ?ს რამდენ?მე წევრმა ჯავახეთშ? კათოლ?კობა მ??ღო, ახალქალაქს რამდენ?მე მცხოვრებმა გრ?გორ?ანობა მ??ღო”. ხუც?შვ?ლებ?ს ერთ? ნაწ?ლ? აზნაურებ? ?ყვნენ.

ჯაბადარ? – ერთ-ერთ? წარჩ?ნებულ? გვართაგან?ა ძველ საქართველოშ?. გვარადქცეულ? სამეფო თანამდებობ?ს ტერმ?ნ?ა. თურქულ-სპარსულ? ს?ტყვა “ჯაბადარ” ჯავშან-საჭურვლ?ს მცველს ნ?შნავს.

ჯანელ?ძე – გვხვდება ამბროლაურ?ს, სამტრედ??ს რა?ონებშ?. უკავშ?რდება საკუთარ სახელს “ჯანელ?”. (ჯანა + ბოლოსართ? – ელ). ამავე ძ?რ?საა ჯანველ?ძე.

ჯაფარ?ძე – გავრცელებულ?ა რაჭაშ?, სვანეთშ?, ?მერეთშ? და ქართლშ?. ვახუშტ? ბაგრატ?ონს მოხსენ?ებულ? აქვს რაჭ?ს მთავართა შორ?ს. მომდ?ნარეობს არაბულ? საკუთარ? სახელ?დან “ჯაფარ”. სახელ? “ჯაფარა” საქართველოშ? შემო?ტანა ლ?პარ?ტ?ს (ბაღუაშ?ს ძ?ს) მტერმა, არაბმა ამ?რა(ემ?რმა) ჯაფარმა 1047წ. ქართულად “ჯაფარა”?გ?ვეა, რაც ჩხ?კვ?. ჯაფარ?ს ძე, ?ხსენ?ება ხუნამ?ს?ს წარწერაშ? (Xს. დასასრულ?). თავდაპ?რველად, ?წერებოდნენ მჯა+ფარ=მჯაფარ?ძე.

ჯაჯან?ძე – გავრცელებულ?ა ჭ?ათურაშ?, ასევე ოზურგეთ?ს რა?ონშ?. შედგება საკუთარ? სახელ?სგან “ჯაჯან?”. ფრ?ნველთა სახელ?საგან წარმოქმნ?ლ? გვარ?ა, უკავშ?რებენ ს?ტყვა “ჯაჯა”-ს, რაც ქორს ნ?შნავს სამეგრელოსა და გურ?აშ?.

ჯვარელ?ა – შესაძლებელ?ა მომდ?ნარეობდეს სადაურობ?ს ს?ტყვ?საგან. ჯვარ? დაბაა წალენჯ?ხ?ს რა?ონშ?.
  ავტორი: lleevvaannii | ნანახია: 19873 | დამატებულია: 19-09-2011, 11:25 | კომენტარი (1) | სრულად ნახვა
up

ტოპ სიახლეები



ავტორიზაცია

ლოგინი 
პაროლი 
 


2008 © ყველა უფლება დაცულია.